Eigenlijk begon ik al in 2002 begon ik aan dit project, toen ik in november dat jaar op enkele oude ansichtkaarten van het Rembrandtplein stuitte.
Op deze ansichten, van begin vorige eeuw, was nog het oude Rembrandt Theater te zien. Het gebouw viel op door de twee torens aan weerszijden en
het grote, over twee etages geplaatste venster met glas-in-lood.
Met de schamele informatie die ik had ging ik aan de slag. Aangezien ik indertijd
nog niet over de beschikte de nodige beige onderdelen, en de foto's die ik had te vaag waren om goede details van te kunnen herleiden, resulteerde
dit in een gele frontpartij die, achteraf gezien, alleen in hoofdlijnen op het origineel leek. Een lang leven was het dan ook niet gegunt; na een paar verbouwingen,
waardoor de verhoudingen beter klopten, werd het ding achterin een hoek gezet met de bedoeling daar later wellicht wat mee uit te richten.
Daar kwam vrij weinig van terecht; het pand ging uiteindelijk dienen als onderdelendonor voor andere creaties, waarna ik besloot het uit elkaar te halen, en
alleen een torenfragment te bewaren als idee voor een eventuele tweede versie.
december 2002, eerste versie
Die tweede versie kwam pas in juni 2005 op gang, toen ik bij een opruimbeurt de restanten tegenkwam van het eerste theater. Aangezien ik, mede door sloop
van enkele andere panden, beschikte over een grotere voorraad beige onderdelen, besloot ik nogmaals een poging te wagen. Bovendien was ik
eerder al op beter referentiemateriaal gestuit, waaronder de originele bouwtekeningen van het theater.
Het origineel
Het origineel werd in 1902 ontworpen in de stijl van de jugendstil door de architecten Evert Breman en Willem Molenbroek. De laatste is ondermeer bekend
van het Witte Huis in Rotterdam, dat in 1898 werd gebouwd als één van de eerste kantoortorens in Europa.
Het theater werd gebouwd op enkele samengevoegde percelen; bovendien mocht het oorspronkelijke voorterrein ook gebruikt worden voor bebouwing.
Doordat het in een bestaande structuur werd ingepast kreeg het pand een asymmetrische plattegrond; aan de rechterkant loopt het pand breder uit, waarna het achter
het buurpand langs schiet en daardoor ook een gevel aan de Bakkerstraat heeft. Aan deze zijde waren onder meer de uitgangen te vinden en de goedereningang die in verbinding
stond met het toneel. Aan de voorzijde zijn drie ingangen te vinden, die respectievelijk toegang boden tot de eerste rang, de loges en de gaanderij (ofwel derde rang).
De voorgevel is symmetrisch van opzet en bestaat uit een brede middenpartij die geflankeerd wordt door twee torens. Opmerkelijk voor de jugendstil zijn de twee vensters met hoefijzerbogen op de
tweede verdieping in beide torens. Verder is al het siersmeedwerk, waaronder de twee vlaggenmasten met bijbehorende lamparmaturen in met de voor deze
stijl kenmerkende zweepslagmotieven.
Het theater was geen lang leven beschoren. Al in 1919 werd het verbouwd tot bioscoop. Vanaf de jaren twintig ging de grote middenpartij, en soms zelfs de
gehele gevel, schuil achter levensgrote reclameborden voor films. In 1937 werd het geheel verbouwd tot koektrommel (of in ieder geval een vierkante
doos met weinig architectonische kwaliteiten) en in 1940 werd het verwoest door brand. De lege plek werd pas in de zeventiger jaren weer bebouwd met het
huidige Caransa Hotel.
Het LEGO-model (tot dusver)
Na het vinden van de bouwtekeningen van het theater, besloot ik om de plattegrond zo exact mogelijk te volgen, dus in plaats van het theater in
een rechthoekige plattegrond te bouwen, moest het aan de rechter zijde de schuin naar achter weglopende gevel krijgen. Ook de gevel aan de Bakkerstraat,
om de hoek wilde ik bouwen. Dit had als gevolg dat het buurpandje op de hoek ook gebouwd moest worden, omdat hier anders een leeg gat ontstond.
dakaanzicht; naar achter wordt de zaal breder
Alleen de voorgevel is in beige uitgevoerd. Op oude foto's zag ik dat de gebruikte baksteen aan de steegzijde links donkerder van kleur was.
Waarschijnlijk was dit een roodbruine baksteen, wat ook logisch is; deze is veel goedkoper dan de zachtgele steen die voor de voorgevel gebruikt werd. De zijgevel
was immers ook nauwelijks zichtbaar, dus zou het zonde zijn veel geld te steken in een dure steen, terwijl deze nauwelijks opviel.
Aan deze zijgevel zitten niet alleen de uitgangen van de gaanderij, de gevel is ook benut om nooduitgangen te creeëren. De brandtrappen zijn bereikbaar vanaf de diverse
balkons.
De achtergevel was heel simpel; in de toneeltoren bevindt zich geen enkele raam. Deze gevel was dan ook niet door de architect uitgetekend. Slechts ter hoogte van enkele
toiletgroepen vindt men een enkel raampje.
Interieur
Van het interieur is helaas zeer weinig bekend. Van de plattegronden valt weliswaar de indeling te achterhalen, en van de doorsnedes de globale uitwerking, de
werkelijke detaillering en kleurstelling is met de verbouwing in 1937 en de brand in 1940 volledig verloren gegaan. Het interieur dat ik uiteindelijk wil
aanbrengen in het theater zal in ieder geval zoveel mogelijk de originele plattegronden volgen. De uitwerking en kleurinterpretaties zullen echter geheel naar eigen
smaak en inzicht worden verzorgd.
Het voorste gedeelte is al gedeeltelijk ingericht. Hierin bevinden zich onder andere de gescheiden trappenhuizen naar de diverse rangen en de foyers van de
loges en eerste rang. Verder komen hierin enkele kleinere kantoorruimtes.
doorsnede van de foyers
|
foyer eerste rang (tweede verdieping)
| |
wandlamparmatuur
|
trappenhuis naar de gaanderij
|
Overige gegevens
|
Locatie: |
Rembrandtplein 25, Amsterdam |
|
Bouwjaar: |
1902/03 |
|
Architecten: |
E. Breman en W. Molenbroek |
|
Opdrachtgever: |
Rembrandt Theater |
Model
