Singel 410, Amsterdam


Als onderdeel van mijn Amsterdam project, zocht ik ook een typisch Amsterdams grachtenhuis. Het liefst dus een pand uit de 17e (gouden) eeuw, maar dan niet zozeer een decadent herenhuis, maar eerder een simpel woon/winkelpandje. Na wat zoekwerk vond ik in Singel 410 het perfecte Amsterdamse grachtenhuis. 17e eeuws weliswaar, maar wel verbouwd in de eeuwen erna, zoals bij de meeste huizen is gebeurd. Verder is het vrij smal, gelegen op een hoek en heeft het zo'n typische Amsterdamse topgevel.

Het origineel
Singel 410 is een typisch Amsterdams grachtenhuis. Het werd in 1647 gebouwd, en alhoewel het door de jaren heen op een aantal punten flink gewijzigd is, is de indeling voor een groot deel bewaard gebleven. Het woon/winkelpandje heeft een zogeheten verhoogde halsgevel, een tussenvariant van de trap- naar de halsgevel. Naast de twee grote gebeeldhouwde klauw- of vleugelstukken, zitten er aan de onderzijde nog twee kleinere. De topgevel is nagenoeg intact gebleven; de indeling van de verdiepingen daarentegen is in de 18e eeuw gewijzigd; de brede vensteras met aan weerszijden twee smallere vensterassen is toen vervangen door door twee brede. Verder is de onderpui in de 19e eeuw gewijzigd, alhoewel deze oorspronkelijk ook zo hoog geweest moet zijn. Achter deze hoge winkelpui bevindt zich over de volle hoogte de winkel, zodat er veel daglicht op de verkoopwaren valt. Achter de winkelruimte is de begane grond gesplitst door de toevoeging van een zogeheten insteekverdieping. In deze halve verdieping zat vaak het kantoor van de eigenaar, deze had zo goed zicht op zijn winkel.
Aan de steegzijde bevindt zich ook een winkelpuitje, deze heeft, waarschijnlijk ook in de 19e eeuw, een etalagekastje gekregen.

Wat verder typerend is aan het Amsterdamse woonhuis van voor 1850 is dat de verdiepingen, die allemaal via wenteltrapjes te bereiken zijn, naar boven toe steeds lager worden; op de zolder en vliering is dan ook niet veel ruimte nodig, deze werden veelal voor opslag gebruikt.
Een ander opmerkelijk detail dat bewaard is gebleven zijn de zogeheten overstekende balkkoppen in de zijgevel; de balkconstructie aan de binnenzijde steekt iets door de zijgevel naarbuiten. Hierop wordt de rest van de gevel gedragen. Dit is een oud systeem tegen inwatering.

Het LEGO-model
Voor het model kon ik terugvallen op een afbeelding die in de Amsterdamse Grachtengids uit 1978 stond. Hierop stond vrij nauwkeurig weergegeven hoe het pandje opgebouwd is.

Interieur
Toen ik het casco bouwde, had ik nog niet echt in gedachten om ook het interieur te bouwen. Bij het merendeel van de panden heb ik geen interieur gemaakt, aangezien dat vanaf de buitenkant toch nooit zichtbaar is. Maar na het zien van creaties van collegamodelbouwers, besloot ik ook eens een poging te wagen. Singel 410 leek er het meest geschikt voor, alhoewel de verdiepingen vrij krap van afmetingen zijn.
Voor de winkelruimte koos ik de traditionele indeling van een hoge open ruimte met insteekverdieping. Dit was nog niet zo makkelijk, omdat de begane grond in weze iets te laag was om in tweeën gesplitst te worden. Een minifig moest immers kunnen staan op de insteekverdieping. Hierdoor heb ik de onderzijde van het pandje enkel fracties hoger gemaakt, waardoor ik de begane grond op een acceptabele wijze kon splitsen. In de voorste ruimte heb ik een soort café ingericht; door de hoge ruimte was er de mogelijkheid een plank boven de toog te hangen. Als afwerking van het plafond heb ik een stucwerk ornament aangebracht.
De verdiepingen waren echter lastig om in te delen; met name de hoogte is zeer beperkt. Omdat ik toch nog verder wilde experimenteren met interieurs besloot ik een proefopzetje te maken van een ander interieur, maar dan een slag groter.

Overige gegevens

Locatie: Singel 410, Amsterdam
Bouwjaar: 1647, gewijzigd in de 18e en 19e eeuw


Model

Hoogte: 33 cm
Bouwtijd: 5/6 maanden
Datum: 2003/04 (exterieur) 2005 (interieur)



Copyright © 2001/08, Patrick Bosman
Webdesign/fotografie: Patrick Bosman
Niets mag overgenomen worden zonder toestemming van de auteur.